İnşaatta Puantaj Nasıl Tutulur? Yevmiye ve Fazla Mesai

Puantaj, çalışanların hangi gün çalıştığını, ne kadar çalıştığını ve gelmediği günleri gösteren devam çizelgesidir. İnşaatta puantajın önemi iki katıdır: Hem ustaya ve işçiye ödenecek yevmiyenin dayanağıdır hem de şantiyenin işçilik maliyetinin kaynağıdır. Kâğıda tutulan, ay sonunda elle toplanan bir puantaj bu iki işi de hatalı yapar; ödeme tartışması çıkar, işçilik maliyeti hangi şantiyeye ait olduğu belirsiz kalır.

Puantaj Çizelgesinde Neler Olmalı?

İnşaat puantajı en kolay personel × gün tablosu olarak tutulur: satırlarda çalışanlar, sütunlarda günler. Her hücreye o günün durumu yazılır. Tablonun başında ise şantiye ve dönem bilgisi yer almalıdır. Her satırda bulunması gerekenler:

• Çalışanın adı ve görevi (kalıpçı, demirci, düz işçi gibi),
• Ücret tipi ve tutarı: günlük yevmiye ya da aylık ücret,
• Her gün için durum kodu: tam gün, yarım gün, ücretli izin, ücretsiz izin, raporlu, gelmedi, tatil,
• Fazla mesai saati,
• Satırın toplam hak edişi.

Durum kodlarını baştan sabitleyin (ör. T tam gün, Y yarım gün, İ izin, R raporlu, boş gelmedi) ve herkesin aynı kodu kullanmasını sağlayın. Farklı şantiye şeflerinin farklı işaretler kullanması, ay sonu toplamında en çok hata çıkaran noktadır.

Yevmiye Hesaplama: Gün Katsayısı Mantığı

Puantajı hesaplanabilir hale getirmenin yolu her durum koduna bir gün katsayısı vermektir. Yaygın kullanım şöyledir: tam gün 1, yarım gün 0,5, gelmedi 0, ücretsiz izin 0, ücretli izin 1. Raporlu günler ve resmi tatiller için uygulanacak katsayı ücret tipine ve firmanızın uygulamasına bağlıdır; bunları mali müşavirinizle birlikte belirleyin.

Günlük yevmiyeyle çalışan biri için hesap basittir: Hak ediş = günlük ücret × gün katsayısı toplamı. Aylık ücretli çalışanda önce günlük ücret bulunur; yaygın yöntem aylık ücreti 30'a bölmektir.

Örnek: Günlük yevmiyesi 2.000 TL olan bir kalıpçı usta hafta içinde 5 tam gün ve 1 yarım gün çalıştıysa gün toplamı 5,5'tir; yevmiye hak edişi 5,5 × 2.000 = 11.000 TL olur.

Fazla Mesai Hesabı

4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saat için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir; yıllık fazla çalışma 270 saati geçemez. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse aradaki süreler "fazla sürelerle çalışma" sayılır ve daha düşük bir zam oranı uygulanır. Bu nedenle fazla mesai kuralınızı yazılı hale getirmeniz ve bordro tarafında mali müşavirinizle uyumlu tutmanız gerekir.

Hesap formülü şöyledir: Fazla mesai ücreti = fazla mesai saati × saat ücreti × 1,5. Saat ücretinin günlük ücretin 7,5'e mi yoksa 8'e mi bölünerek bulunacağı çalışma düzeninize bağlıdır. Örnekteki usta günlük 8 saat esasıyla çalışıyorsa saat ücreti 2.000 / 8 = 250 TL, fazla mesai saat ücreti 250 × 1,5 = 375 TL olur. Hafta içinde 4 saat fazla mesai yaptıysa 4 × 375 = 1.500 TL eklenir ve haftalık hak edişi 11.000 + 1.500 = 12.500 TL olur.

Sık Yapılan Puantaj Hataları

• Aynı gün iki şantiye: Usta sabah bir şantiyede, öğleden sonra diğerinde çalıştığında iki şantiyeye de tam gün yazılır. Kural basit olmalı: bir kişinin bir gündeki katsayı toplamı 1'i geçemez; yarım gün A, yarım gün B yazılır.
• Ücret değişince geçmişin bozulması: Yevmiye artışı yapıldığında eski haftaların hesabı yeni ücretle tekrar yapılırsa ödenmiş tutarlarla puantaj tutmaz. Ücret, puantaj satırına o günkü haliyle yazılmalıdır.
• Avansın gider sayılması: Hafta ortasında verilen avans şantiye gideri değildir; çalışanın hak edişinden düşülecek ön ödemedir. Gider, puantaj onaylandığında oluşur.
• Onaysız puantajla ödeme: Şantiye şefinin girdiği puantaj, kontrol edilip onaylanmadan ödeme yapılırsa düzeltme her seferinde ödeme tartışmasına dönüşür.
• İşe giriş/çıkış ve sigorta tarihlerinin göz ardı edilmesi: İşten çıkmış ya da sigorta girişi yapılmamış birine puantaj yazılması hem ödeme hem mevzuat riskidir.

Puantajdan Hak Edişe ve Şantiye Maliyetine

Puantajın değeri, onaylandıktan sonra iki yere doğru biçimde aktarılmasındadır:

1. 1Çalışanın hesabına alacak: Onaylanan hak ediş, o çalışana borçlu olduğunuz tutar olarak kişinin cari hesabına yazılır.
2. 2Şantiyeye işçilik gideri: Aynı tutar, puantajın ait olduğu şantiyenin işçilik maliyeti olur.
3. 3Avans ve ödemeler: Kasadan yapılan avans ve ödemeler çalışanın hesabından düşülür, gider yazmaz. Böylece kişinin hesabındaki bakiye her an ödenecek net hak edişi gösterir.

Dönem sonunda her çalışan için gün, fazla mesai, tahakkuk, avans, ödenen ve kalan tutarı gösteren bir hak ediş raporu hem ödeme gününü hem de çalışanla yapılacak mutabakatı kolaylaştırır. Şantiye bazında toplanan işçilik giderinin maliyet takibine nasıl girdiğini şantiye maliyet takibi yazımızda anlattık.

Excel Puantaj mı, Puantaj Programı mı?

Tek şantiye ve birkaç çalışan için gün katsayılarını ve ETOPLA formüllerini kullanan bir Excel puantajı yeterli olabilir. Şantiye ve çalışan sayısı arttıkça, aynı gün iki şantiye kontrolü, ücret değişikliklerinin geçmişi bozmaması, avansların hesaptan düşülmesi ve işçiliğin şantiye maliyetine aktarılması elle yapılamayacak kadar çoğalır. Bu noktada bir puantaj programı hem hata payını hem de ay sonu iş yükünü azaltır.

Dual İnşaat'ta Puantaj

Dual İnşaat şantiye takip programında puantaj, personel × gün matrisi olarak şantiye bazında girilir. Ücret satıra o günkü haliyle alınır; aynı kişinin aynı gün tüm şantiyelerdeki katsayı toplamı 1'i geçemez ve fazla mesai için üst sınır kontrol edilir. Fazla mesai saat ücreti ayrıca tanımlanabilir; tanımlı değilse günlük ücret / 8 × 1,5 kullanılır. Puantaj onaylandığında hak ediş personelin carisine alacak, şantiyeye işçilik gideri olarak yazılır; avans ve ödemeler kasadan düşülür ve gider oluşturmaz. Personel kartında sigorta ve sözleşme tarihleri izlenir, personel hak ediş raporu Excel ve PDF olarak alınabilir.

Dual İnşaat bir bordro ya da SGK bildirge programı değildir; puantaj, yevmiye tahakkuku ve şantiye işçilik maliyeti için kullanılır. Bordro ve bildirgeler için mali müşavirinizin kullandığı çözümle çalışmaya devam edersiniz.