Mobilya Maliyet Hesaplama: Reçete ve Fire Rehberi

Mobilya maliyet hesaplama, bir ürünü üretmek için harcanan malzeme, fire, işçilik ve genel gider toplamını bulmaktır. Fiyatı doğru belirlemenin, kârlı ve zararlı ürünleri ayırmanın tek yolu budur. Mobilyada aynı model farklı kumaş ve ölçüyle üretildiği için maliyetin her siparişte yeniden hesaplanabilir olması gerekir.

Maliyetin Bileşenleri

• Direkt malzeme: Sunta, MDF, masif, sünger, kumaş, yay, kemer, ayak, aksesuar, boya ve vernik.
• Fire: Kesimde, döşemede ve boyada kaybolan malzeme payı.
• Direkt işçilik: Kesim, iskelet, döşeme, boya ve paketleme adımlarında harcanan iş gücü.
• Genel üretim gideri: Atölye kirası, enerji, makine amortismanı gibi ürüne doğrudan bağlanamayan giderlerin payı.
• Satış ve teslimat gideri: Nakliye, montaj ve ambalaj (fiyatlamada ayrıca dikkate alınır).

Reçete (Ürün Ağacı) Nedir?

Reçete, bir ürünü oluşturan malzemelerin ve miktarlarının listesidir. Mobilyada reçete genellikle çok seviyelidir: örneğin bir köşe takımının kayın iskeleti, kendi malzemeleri ve işçiliği olan bir yarı mamuldür. Yarı mamulün maliyeti önce kendi reçetesinden hesaplanır, sonra üst ürünün reçetesine tek satır olarak girer. Böylece iskelet maliyeti değiştiğinde onu kullanan bütün ürünlerin maliyeti birlikte güncellenir.

Fire Oranı Maliyete Nasıl Eklenir?

Pratikte en yaygın yöntem, ürüne giren net miktarı fire oranıyla büyütmektir: brüt miktar = net miktar × (1 + fire oranı). Örneğin bir takıma net 12,5 metre kumaş giriyor ve kesim firesi %12 ise satın alınması ve maliyete yazılması gereken miktar 12,5 × 1,12 = 14 metre olur. Fire oranını tahminle değil, birkaç siparişte kesim öncesi ve sonrası ölçerek belirlemek maliyeti çok daha gerçekçi yapar.

Örnek: Köşe Takımı Malzeme Maliyeti

Aşağıdaki örnek, bir chester köşe takımının malzeme maliyetini gösterir. Miktarlar fire dahildir; rakamlar örnek veridir, kendi alış fiyatlarınızla değişir.

• Kayın iskelet (yarı mamul), 1 set: ₺2.180
• Sunta 18 mm, 4,6 m²: ₺1.265
• Sünger, 32 dansite, 2,7 m³: ₺2.430
• Chester kadife kumaş, 14 m: ₺3.640
• Yay ve kemer, 1 set: ₺720
• Ayak ve aksesuar, 8 adet: ₺612
• Malzeme maliyeti toplamı: ₺10.847

Bu toplamın üzerine direkt işçilik (adım başına süre × saatlik maliyet) ve genel üretim gideri payı eklendiğinde ürünün üretim maliyeti bulunur. Satış fiyatı da bu maliyetin üzerine hedef kâr marjı, iskonto payı ve teslimat gideri eklenerek belirlenir.

Excel ile Mobilya Maliyet Hesaplama

Excel'de basit bir maliyet tablosu için şu sütunları kullanabilirsiniz: Malzeme (A), Net miktar (B), Birim (C), Fire oranı (D), Birim fiyat (E), Brüt miktar (F), Tutar (G). Türkçe Excel formülleri (veriler 2. satırdan başlıyorsa):

• Brüt miktar (F2): =B2*(1+D2)
• Tutar (G2): =F2*E2
• Malzeme toplamı: =TOPLA(G2:G20)
• Fire payı (TL): =TOPLA.ÇARPIM(B2:B20;D2:D20;E2:E20)

Excel tek ürün için iş görür; ancak alış fiyatı değiştiğinde onlarca ürünün tablosunu tek tek güncellemek, yarı mamulleri birbirine bağlamak ve her siparişin kumaş ya da ölçü farkını yansıtmak zorlaşır.

Maliyeti Programla Otomatik Hesaplamak

Mobilya CRM ile her ürünün reçetesini bir kez tanımlarsınız; malzeme, fire ve alış fiyatlarından maliyet kendiliğinden hesaplanır, yarı mamuller kendi reçeteleriyle alt seviyeden yukarı toplanır. Kesim, döşeme ve boya gibi adımlar iş istasyonlarına bağlanır; üretimde hammadde stoktan düşer, mamul stoğa girer. Böylece gerçek maliyeti sipariş onaylanmadan önce görürsünüz. Akışın tamamı için mobilya üretim ve sipariş takip programı yazımıza bakabilirsiniz.